FDE için Üretim Teslimi
Güncelleme
Üretim teslimi; güvenlik incelemesinden geçmek, müşterinin değişiklik süreciyle kurmak, izleme kurmak ve geri almayı ihtiyaç duyulmadan önce tasarlamak anlamına gelir - kahramanlık değil kontrol listesi disiplini.
Kısa cevap
Üretim teslimi FDE'nin tanımlayıcı disiplinidir: iş, dizüstünüzde çalışınca değil - müşterinin ortamında güvenilir çalıştığında, gözlemlenebilir olduğunda, geri alınabildiğinde ve müşterinin ekibi onsuz işletebildiğinde biter.
1. Güvenlik incelemesinden geçmek
- Veri akış haritası: hangi veri nereye, nasıl şifreli, ne kadar kalıyor.
- Yetki modeli: en az yetkili servis hesapları; secret müşterinin kasasında.
- PII envanteri: hangi alan kişisel veri? Kim neyi sorgulayabilir?
2. Ortam stratejisi
Staging'i production'a mümkün olduğunca benzetin; imkânsızsa farkı belgeleyin. Config ortamdan gelsin. Kurulum yolunu gerçek pencere öncesi staging'de bir kez uçurun.
3. Dağıtım desenleri
| Desen | Ne zaman | Risk |
|---|---|---|
| Big bang | Düşük trafikli iç araç | Herkes aynı anda etkilenir |
| Canary | Yüksek hacim | İki kod yolu |
| Shadow (yazma yok) | Kritik veri yazımları | Gölge-gerçek farkı |
Müşteri verisi yazımlarında önce shadow/dry-run: yeni çıktılar üretilir, eski sistemle diff'lenir, müşteri gözüyle onaylanır.
4. Gözlemlenebilirlik
Yapılandırılmış log + correlation ID; müşterinin görebildiği hata/gecikme paneli; belirtiye (hata oranı, tazelik) alert. AI işlerinde maliyet sayacı - sürpriz burada projeleri bitirir.
5. Rollback
Migrasyonlar expand/contract; her dağıtımın test edilmiş tek komutluk geri alması; veri yazımları idempotent ve mutabakatlı; onarım runbook'u hazır.
6. Devir
Runbook, mimari şema, veri akış haritası, sahiplik tablosu, kayıtlı 60 dakikalık eğitim oturumu.
7. Kontrol listesi
- [ ] Güvenlik incelemesi geçildi, bulgular kapalı
- [ ] Secret'lar kasada; repo tarandı
- [ ] Staging uçtan uca doğrulandı
- [ ] Rollback staging'de test edildi
- [ ] Panel + alert yayında
- [ ] Runbook müşteri operasyon ekibiyle gözden geçirildi
- [ ] Başarı metrikleri go-live öncesi tanımlı, 2 hafta sonra gözden geçirildi
- [ ] Devir oturumu yapıldı, sahiplik imzalandı
"Staging'de çalıştı" bir fazdır, kilometre taşı değil. Kilometre taşı: müşterinin mühendisi sizi aramadan debug edebiliyor.
Pratik için yayımlanmış capstone brifleri bu listeyi öz değerlendirme ölçütü olarak sunar; dışarıdan proje incelemesi yapılmaz. Üretim makaleleri teknikleri tek tek işler.
Net yanıtlar
Sık sorulan sorular
FDE için üretim teslimi ne demek?
Güvenlik incelemesi, kademeli dağıtım, gözlemlenebilirlik, test edilmiş rollback ve belgeli devir dahil uçtan uca sahiplik.
Güvenlik incelemesine nasıl hazırlanırım?
Veri akış haritası, PII envanteri, en az yetki modeli ve tarama penceresi planını erken hazırlayın; bulgu için süre bütçesi ayırın.
Kaynaklar
- Google SRE Book - Production Readiness Review (kontrol 2026-09-26)
- 12factor.net - Config (kontrol 2026-09-26)